Budowa opony a parametry jazdy

Budowa opony a parametry jazdy

 

Budowa opony

 

Opona w tradycyjnym samochodzie osobowym i ciężarowym to ten element wyposażenia, który odpowiada za bezpośredni kontakt z podłożem i związana z nim przyczepność oraz sprawności kontrole prowadzenia pojazdu. Standardowa opona jest modelem pneumatycznym, co oznacza, że zostaje wypełniona sprężonym pod określonym ciśnieniem powietrzem zapewniającym jej odpowiednią sztywność, siłę udźwigu i elastyczność. Ciśnienie powietrza w typowej oponie jest różne zależnie od marki, modelu, mocy silnika, często też różne dla przednich i tylnych kół pojazdu, jednak w samochodach osobowych zazwyczaj oscyluje pomiędzy 1,8 i 2,5 bara.

Budowa opony a parametry jazdy

Ciśnienie powietrza, przyczepność, zjawisko aquaplaningu i wiele innych czynników sprawia, że budowa opony jest elementem niezwykle istotnym, w którym nawet niewielkie zmiany w układzie bieżnika powodują zmianę niektórych parametrów jazdy.

Konstrukcja powinna z jednej strony opierać się dużym naciskom załadowanego pojazdu, osiąganym szybkościom i wynikającym z nich tarciom, a z drugiej warunkować komfort jazdy, a więc płynność, łatwość prowadzenia czy niski poziom hałasu. Pogodzenie wszystkich wymagań to wynik wieloletnich badań nad mieszankami, rysunkiem bieżnika czy profilem opon, a wciąż jeszcze producenci wprowadzają zmiany i ulepszenia, aby poprawiać efektywność.

Na konstrukcję opony składa się jej budowa wewnętrzna oraz bieżnik, który posiada największe znaczenie w kontakcie z podłożem i warunkuje przyczepność opon na drodze. Bieżnik to nie tylko różne rodzaje mieszanki gumowo-krzemionkowej, o określonej odporności na ścieranie, ale przede wszystkim konstrukcja jego elementów, które wpływają na odprowadzanie wody czy eliminowanie poślizgów na oblodzonej drodze. Specjalne rodzaje bieżnika stosuje się w samochodach terenowych oraz wyścigowych. W tych pierwszych duże klocki mają na celu zwiększenie przyczepności w trudnym terenie kosztem oporów toczenia. W samochodach wyścigowych bieżnik ogranicza się do minimum.

Elementy składowe opony

Klasyczna opona samochodowa składa się z następujących elementów:

  • Bieżnik – wspomniana już część zewnętrzna opony, różniąca się kształtem nacięć zależnie od przeznaczenia i rodzaju pojazdu. Bieżnik jest wykonany z innej mieszanki niż cała opona i może posiadać różną twardość.
  • Osnowa – serce opony, jej zasadnicza część wykonana z wielu warstw tzw. kordu, czyli włókna poliamidowego, poliestrowego lub wiskozowego, niekiedy też ze stali. Osnowa przypomina nieco uchwyt rakiety tenisowej, pokrywany specjalną gumową mieszanką, stanowiący jej sztywną bazę utrzymującą elastyczną gumę w stałym kształcie.
  • Opasanie – to kolejne włókna kordu, ale nie układane warstwowo, lecz po obwodzie opony. Charakteryzują się one bardzo małą rozciągliwością utrzymując obwód opony w tym samym wymiarze.
  • Bok opony – część boczna wykonana z miękkiego materiału, zabezpieczająca osnowę przez uszkodzeniem w wyniku uderzeń.
  • Stopka – część opony będąca w bezpośrednim kontakcie z felgą. Obwód stopki wzmocniony jest specjalnymi, ułożonymi obwodowo drutami (tzw. drutówka), dzięki czemu podczas zakładania i zdejmowania opony z felgi jej krawędź nie rozciąga się. Ta część opony jest również kształtowana w specjalny sposób, który zapewnia spójne przyleganie do felgi. Ma to szczególne znaczenie w oponach bezdętkowych.

Wewnętrzna strona opony wyłożona jest też miękką warstwą kauczukową określaną, jako kapa. Jej zadanie, to utrzymanie szczelności opony w kontakcie z felgą, co ma duże znaczenie zwłaszcza w przypadku opon bezdętkowych.